دیمیتری پسکوف، سخنگوی ریاست‌جمهوری روسیه روز گذشته گفت که ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور این کشور با هماهنگی رئیس‌جمهور ایران دیدگاه تهران را درباره حل‌وفصل جنگ به دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا منتقل کرد. خبرگزاری ریانووستی گزارش داد که پسکوف به دو دیدار اخیر پوتین با پزشکیان در حاشیه اجلاس سران کشور‌های مستقل مشترک‌المنافع و اجلاس محیط‌زیستی دریای خزر در ترکمنستان اشاره کرده که در یکی از آنها، رئیس‌جمهور ایران را از گفت‌وگوی تلفنی پیش روی خود با رئیس‌جمهور آمریکا مطلع کرد.
به گزارش روز نو گفتنی است پس از نقض تعهدات آمریکا در یادداشت تفاهم پایان جنگ و متوقف شدن مذاکرات رسمی دو طرف که قرار بوده در بازه‌ای ۶۰ روزه پس از به اجرا در آمدن این سند پیرامون سازوکار‌های آزادسازی پول‌های بلوکه‌شده ایران، لغو تحریم‌های آن و برنامه هسته‌ای ایران ادامه پیدا کند، تبادل پیام میان دو طرف از طریق میانجی‌ها ادامه داشته است.
گفت‌وگوی پوتین و پزشکیان
چند روز پیش مسعود پزشکیان در دیدار با پوتین که در ترکمنستان برگزار شد گفته بود «در حال گفت‌و‌گو هستیم، اما هر بار که با آمریکا گفت‌و‌گو می‌کنیم، دوباره حمله می‌کنند. ولی ما از میز مذاکره و گفت‌و‌گو کنار نخواهیم کشید. پیشنهاد‌هایی داده بودیم و آمریکایی‌ها نیز پیشنهادات جدیدی داده بودند. بر روی این پیشنهاد‌ها اصلاحات خود را انجام داده‌ایم. قرار است پس از نهایی شدن، از طریق رابطینی که وجود دارند بنشینیم و آنها را جمع‌بندی کنیم». پوتین نیز گفته بود: «مسئله کلیدی در منطقه، حل بحران موجود است که جمهوری اسلامی ایران در ایجاد آن نقشی نداشته است و اکنون کشور‌های متعددی در تلاش‌اند که از طریق دیپلماسی به این جنگ پایان دهند. روسیه نیز تمام تلاش خود را برای حل‌وفصل این بحران از مسیر دیپلماسی به کار خواهد گرفت».
جزئیات گفت‌وگوی ترامپ و پوتین
حالا سخنگوی کرملین درباره تماس پوتین و ترامپ سخن گفته و مطرح کرده است که رئیس‌جمهور روسیه در این تماس با برخی پیشنهاد‌های طرف آمریکایی در زمینه کاهش تنش در جنگ اوکراین موافق بوده است. به گفته او، بیشتر زمان این گفت‌و‌گو به طور خاص به مسئله حل‌وفصل جنگ اوکراین اختصاص داشت. یوری اوشاکوف، دستیار پوتین هم در جمع خبرنگاران اعلام کرد: «ولادیمیر پوتین و دونالد ترامپ، روسای جمهوری روسیه و آمریکا، در یک تماس تلفنی درباره مسائل مختلف از جمله وضعیت پیرامون ایران، همکاری‌های اقتصادی دوجانبه و عرضه فرآورده‌های نفتی روسیه به بازار‌های جهانی گفت‌و‌گو کرده‌اند». او با اشاره به محور ایران در این گفت‌و‌گو گفت: «ولادیمیر پوتین به طور ویژه تأکید کرد که امکان‌های دیپلماسی درباره ایران به هیچ وجه تمام نشده است و تلاش برای دستیابی به توافق با تهران هم ممکن و هم ضروری است».
دستیار کرملین مطرح کرد که ترامپ از مشارکت مسکو در حل‌وفصل وضعیت پیرامون ایران استقبال کرد و این موضوع را نادیده نگرفت. به گفته اوشاکوف، روسیه پیشنهاد خود درباره انتقال اورانیوم غنی‌شده ایران را نیز بار دیگر مطرح کرد. او همچنین اعلام کرد که رئیس‌جمهور روسیه در این گفت‌و‌گو به ترامپ اطلاع داد که پیش‌تر در ترکمنستان درباره وضعیت فعلی پیرامون ایران به‌طور مفصل با مسعود پزشکیان، رایزنی کرده است.
دستیار کرملین درباره مدت این تماس تلفنی گفت: «گفت‌وگوی روسای جمهور -که می‌توانم آن را بسیار محتوایی و دوستانه توصیف کنم- یک ساعت‌ونیم طول کشید». اوشاکوف در ادامه با اشاره به رایزنی‌های اقتصادی دو طرف تصریح کرد: «آنها [پوتین و ترامپ]به طور مفصل درباره آماده‌سازی طرح‌های اقتصادی گسترده، از جمله عرضه احتمالی فرآورده‌های نفتی روسیه به آمریکا و بازار‌های جهانی، بحث و تبادل نظر کردند».
پیشینه طرح به روایت ریابکوف
در خردادماه سال جاری نیز سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه در جمع خبرنگاران با توجه به مذاکرات میان ایران و آمریکا گفته بود: «پیشنهاد روسیه برای خارج کردن ذخایر اورانیوم غنی‌شده از ایران همچنان روی میز است، اما مسکو کمک‌های خود را به کسی تحمیل نمی‌کند. روسیه معتقد است که اگر آمریکا و ایران به توافق برسند، سرنوشت اورانیوم غنی‌شده موضوع گفت‌و‌گو‌های آتی خواهد بود».
ایران نیز اعلام کرده بود که پس از نهایی‌شدن تفاهم‌نامه، فرصت مذاکراتی دیگری در چارچوب زمانی مشخص برای حل‌وفصل مسائل باقی‌مانده پیرامون برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز ایران منجر خواهد شد؛ تفاهم‌نامه‌ای که در اسلام‌آباد امضا شد، اما با ایجاد مسیر موازی در تنگه هرمز از سوی آمریکا و حمله ایران به دو نفتکش آن تفاهم‌نامه عملا از دستور کار خارج شد و تنش میان ایران و آمریکا بار دیگر بالا گرفت. حالا باید دید که آیا روسیه می‌تواند بار دیگر وضعیت را میان ایران و آمریکا به پیش از نقض تفاهم‌نامه بازگرداند یا خیر.
